Whey: concentraat, isolaat en hydrolysaat uitgelegd
Whey is het eiwit uit wei, het vocht dat overblijft als je kaas maakt. Het is het meest verkochte eiwitpoeder omdat het veel leucine bevat, snel wordt opgenomen en goed smaakt. Er zijn drie vormen: concentraat (70 tot 80% eiwit, goedkoopst), isolaat (90% eiwit, bijna geen lactose) en hydrolysaat (voorverteerd, duurder en bitterder).
Wat is wei?
Melk bevat twee groepen eiwitten: caseïne (80 procent) en wei-eiwitten (20 procent). Als kaasmakers stremsel aan melk toevoegen, klontert de caseïne samen tot wrongel. Het gelige vocht dat overblijft is wei. Lang werd wei gezien als afval of als varkensvoer. Nu is het een waardevolle grondstof.
Zo is het eiwit in melk verdeeld
Binnen het wei-eiwit
Het laatste stukje: serumalbumine (ongeveer 5%) en kleine hoeveelheden lactoferrine. GMP ontstaat bij het stremmen en zit alleen in kaaswei.
Wei-eiwit is geen enkel eiwit maar een mengsel. Het grootste deel is bèta-lactoglobuline, rijk aan leucine en de andere BCAA. Daarnaast alfa-lactalbumine (rijk aan tryptofaan), immunoglobulinen (antistoffen), serumalbumine en een klein beetje lactoferrine. Hoe het uit de wei wordt gehaald, lees je in hoe wordt whey gemaakt.
Concentraat, isolaat en hydrolysaat
| Concentraat (WPC) | Isolaat (WPI) | Hydrolysaat (WPH) | |
|---|---|---|---|
| Eiwit per 100 g | 70 tot 80 g | 85 tot 92 g | 80 tot 90 g |
| Lactose per 100 g | 3 tot 8 g | 0,5 tot 1,5 g | 0,5 tot 3 g |
| Vet per 100 g | 4 tot 7 g | 0,5 tot 1,5 g | 1 tot 4 g |
| Productie | ultrafiltratie | extra microfiltratie of ionenwisseling | eiwit voorgeknipt met enzymen |
| Smaak | romig, vol | lichter, waterig | licht bitter |
| Prijs | laagst | 30 tot 50% duurder | hoogst |
| Geschikt voor | bijna iedereen | lactose-intolerantie, afvallen | gevoelige maag, medische voeding |
Welke kies je?
Wheyconcentraat is voor de meeste mensen de beste koop. Het eiwitgehalte is iets lager, maar de prijs per gram eiwit is meestal het laagst. Volgens de Supplementen-Prijsindex van Sportpoeder (augustus 2026) was de mediane prijs van concentraat 38 euro per kilo, tegen 56 euro voor isolaat.
Wheyisolaat kies je als je slecht tegen lactose kunt. Een shake van 30 gram isolaat bevat meestal minder dan een halve gram lactose, minder dan een slok melk. Ook handig bij afvallen, omdat er minder vet en koolhydraten in zitten.
Hydrolysaat is alleen nodig in bijzondere situaties. Het verschil in opnamesnelheid met gewone whey is klein. Het wordt vooral gebruikt in medische voeding en hypoallergene babyvoeding.
Wat maakt whey zo populair?
- Hoge eiwitkwaliteit: een DIAAS boven 1,0. Zie eiwitkwaliteit.
- Veel leucine: ongeveer 11 procent, het hoogste van alle gangbare eiwitten.
- Snelle opname: handig rond een training.
- Goede prijs: wei is een bijproduct, er is veel aanbod.
- Smaak en mengbaarheid: lost goed op en neemt smaken mooi op.
Grasgevoerd en biologisch
'Grasgevoerde' whey komt van koeien die (een groot deel van het jaar) gras eten. In Ierland en Nieuw-Zeeland is dat de norm, in Nederland lopen de meeste koeien ook een deel van het jaar buiten. Het eiwit zelf verschilt nauwelijks; het verschil zit in dierenwelzijn en het vetzuurprofiel van het kleine beetje vet. Lees meer in herkomst.
Native whey
'Native whey' wordt niet uit kaaswei gemaakt maar rechtstreeks uit melk gefilterd, bij lage temperatuur. Het bevat iets meer leucine en geen kaasresten (zoals GMP). Het is duurder. Het praktische verschil voor spieropbouw is klein.
Conclusie
Whey is het eiwit uit kaaswei en het populairste eiwitpoeder, door de hoge kwaliteit, veel leucine, snelle opname en goede prijs. Voor de meeste mensen is wheyconcentraat de beste koop. Isolaat kies je bij lactoseklachten of als je weinig vet en koolhydraten wilt, hydrolysaat alleen in bijzondere situaties. Grasgevoerd en native whey verschillen vooral in herkomst en prijs, nauwelijks in effect. Bij een melkeiwitallergie is geen enkele whey geschikt.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen whey en eiwitpoeder?
Whey is één soort eiwitpoeder, gemaakt van wei-eiwit uit melk. Eiwitpoeder is de verzamelnaam, ook voor caseïne, soja, erwt en andere bronnen.
Is wheyisolaat lactosevrij?
Bijna. Het bevat meestal minder dan 1 gram lactose per 100 gram. Officieel lactosevrij (onder 0,1 gram per 100 gram) is het alleen als dat op de verpakking staat.
Is whey isolaat beter dan concentraat?
Niet voor spieropbouw. Per gram eiwit werken ze even goed. Isolaat is beter als je lactose slecht verdraagt of zo min mogelijk vet en koolhydraten wilt.
Is whey vegetarisch?
Meestal wel. Het stremsel dat bij kaas wordt gebruikt is vaak microbieel. Wie het zeker wil weten, kijkt naar een vegetarisch keurmerk. Whey is niet veganistisch.