Is eiwitpoeder slecht voor je nieren of lever?
Bij gezonde nieren is er geen bewijs dat eiwitpoeder of een hoge eiwitinname schade doet. Je nieren gaan wel harder werken, maar dat is een normale aanpassing. Bij een bestaande nierziekte is dat anders: dan kan veel eiwit de achteruitgang versnellen en is overleg met je arts nodig. Voor de lever geldt hetzelfde: geen probleem bij een gezonde lever.
Waarom de zorg?
Als je eiwit verbrandt, ontstaat ureum dat via de nieren wordt uitgeplast. Bij meer eiwit neemt de filtersnelheid van de nieren tijdelijk toe (hyperfiltratie). Bij mensen met een nierziekte is bekend dat minder eiwit de achteruitgang kan remmen. Daaruit ontstond het idee dat veel eiwit ook gezonde nieren beschadigt.
Wat zegt het onderzoek?
- Een meta-analyse van Devries en collega's (2018) met 28 studies vond geen nadelig effect van een hoge eiwitinname op de nierfunctie bij gezonde volwassenen.
- In een studie bij krachtsporters die een jaar lang 2,5 tot 3,3 gram per kilo aten, bleven de nierwaarden normaal (Antonio, 2016).
- De EFSA concludeerde dat een inname tot twee keer de aanbeveling (ongeveer 1,7 gram per kilo) veilig is voor gezonde volwassenen, en stelde geen bovengrens vast.
Wie moet wel opletten?
- Mensen met een chronische nierziekte, ook in een vroeg stadium.
- Mensen met diabetes of hoge bloeddruk, omdat die vaak samengaan met verminderde nierfunctie.
- Ouderen met een lage nierfunctie op bloedonderzoek.
- Mensen met nierstenen in het verleden.
Twijfel je? Vraag je huisarts naar je eGFR, een maat voor de nierfunctie die met een simpel bloedonderzoek wordt bepaald.
En de lever?
Een gezonde lever verwerkt ook bij een hoge eiwitinname de stikstof probleemloos. Bij een ernstige leverziekte kan te veel eiwit in één keer klachten geven, maar ook daar is ondervoeding juist een groter risico. Overleg altijd met je arts.
Drink genoeg
Bij een hogere eiwitinname plas je meer ureum uit. Genoeg water drinken helpt je nieren daarbij. Een praktisch richtpunt is lichtgele urine.
Conclusie
Bij gezonde nieren en een gezonde lever is er geen bewijs dat eiwitpoeder of een hoge eiwitinname schade doet; je nieren werken harder, maar dat is een normale aanpassing. Anders ligt het bij een nierziekte, diabetes, hoge bloeddruk, nierstenen of een lage nierfunctie op hogere leeftijd: overleg dan eerst met je arts. Twijfel je, vraag dan naar je eGFR. En drink genoeg, zodat je urine lichtgeel blijft.
Veelgestelde vragen
Hoeveel eiwit is te veel voor je nieren?
Voor gezonde nieren is geen grens aangetoond tot ruim 2 gram per kilo. Bij een nierziekte geldt een persoonlijk advies van de arts of diëtist, vaak 0,6 tot 0,8 gram per kilo.
Kan eiwitpoeder nierstenen veroorzaken?
Een hoge inname van dierlijk eiwit kan bij mensen die gevoelig zijn voor nierstenen het risico verhogen. Genoeg drinken helpt. Heb je eerder nierstenen gehad, overleg dan met je arts.