Eiwitpoeder en doping: zo voorkom je een positieve test door je supplement
Gewoon eiwitpoeder bevat bijna nooit doping, maar supplementen kunnen vervuild zijn, vooral 'spieropbouwers', fatburners en pre-workouts. Onderzoek van de Dopingautoriteit vond in 38 procent van de risicovolle sportsupplementen verboden stoffen. Omdat jij als sporter altijd verantwoordelijk bent voor wat er in je lichaam zit, kies je als wedstrijdsporter alleen producten met een NZVT- of Informed Sport-keurmerk.
Hoe komt doping in een supplement?
Bijna nooit expres in een gewoon eiwitpoeder. Wel op deze manieren:
- Kruisbesmetting. Een fabriek maakt ook producten met stimulerende middelen of prohormonen. Een minuscule hoeveelheid die achterblijft in de machines kan al genoeg zijn voor een positieve test.
- Vervuilde grondstoffen. Vooral bij plantaardige extracten uit landen met minder controle.
- Bewust toegevoegd. Bij sommige 'spieropbouwers', fatburners en pre-workouts om ze 'beter te laten werken'. Niet op het etiket, wel in het product.
- Oude namen voor verboden stoffen. Een stof die onder een andere of exotische naam op het etiket staat.
Wat onderzoek liet zien
De Dopingautoriteit liet in 2015 66 risicovolle sportvoedingssupplementen analyseren, het soort product dat beloften doet over spiergroei, vetverbranding of energie. Uitkomst:
- 25 van de 66 (38 procent) bevatten dopingstoffen die niet op het etiket stonden.
- In 3 producten zaten zulke hoge doses dat ze ook een gezondheidsrisico vormden. Die zijn gemeld bij de NVWA.
- Binnen het NZVT-systeem werd eerder een veel lager percentage gevonden: rond 1,6 procent.
Internationaal onderzoek in opdracht van het IOC (2004) vond in ongeveer 15 procent van 634 onderzochte supplementen niet-vermelde prohormonen.
Belangrijk: dit gaat vooral over risicovolle producten. Een gewoon wheypoeder van een gerenommeerd merk heeft een veel kleiner risico. Maar 'veel kleiner' is niet 'nul', en voor een topsporter telt elke kans.
Jij bent altijd verantwoordelijk
In de antidopingregels geldt strikte aansprakelijkheid: wordt er een verboden stof in je urine of bloed gevonden, dan ben jij verantwoordelijk, ook als het via een vervuild supplement kwam en je het niet wist. Een besmet supplement kan een schorsing iets korter maken, maar voorkomt hem meestal niet.
Wie moet hierop letten?
- Topsporters en talenten die gecontroleerd kunnen worden.
- Sporters in competities met dopingcontroles: wielrennen, atletiek, krachtsport, vechtsport, maar ook amateurs in sommige bonden.
- Iedereen die een keurmerk wil voor de zekerheid over wat er in het product zit.
Keurmerken: NZVT en Informed Sport
| NZVT | Informed Sport | |
|---|---|---|
| Voluit | Nederlands Zekerheidssysteem Voedingssupplementen Topsport | internationaal programma van LGC |
| Door | Dopingautoriteit | LGC (onafhankelijk laboratorium) |
| Wat wordt getest | elke productiebatch op dopingstoffen, plus controle van het productieproces | batches worden getest; alleen geteste batches mogen met het logo |
| Waar check je | de NZVT-databank op de site van de Dopingautoriteit | de zoekfunctie op informed-sport.com |
| Geldig in | Nederland, erkend door de Dopingautoriteit | internationaal |
In tien seconden controleren:
- Zoek het product op in de NZVT-databank of op de Informed Sport-website.
- Controleer het batchnummer op je verpakking. Niet elke batch van een merk is getest.
- Kijk of het exacte product en de smaak erbij staan.
Een logo op de verpakking zonder vermelding in de databank is geen garantie.
Welke producten zijn risicovol?
| Hoog risico | Lager risico |
|---|---|
| testosteronboosters, 'anabole' formules | gewoon whey- of caseïnepoeder van een bekend merk |
| fatburners en afslankmiddelen | creatinemonohydraat (puur) |
| pre-workouts met veel stimulerende middelen | cafeïne in tablet of gewone koffie |
| producten met exotische plantenextracten | maltodextrine, sportdranken |
| producten uit onbekende webshops buiten de EU | producten met NZVT of Informed Sport |
Lees ook creatine en eiwitpoeder en, over een andere vorm van vervuiling, zware metalen in eiwitpoeder.
Geen topsporter?
Dan is een dopingtest geen zorg, maar de les blijft nuttig: producten die veel beloven, zijn vaker vervuild. Een gewoon eiwitpoeder met een helder etiket is veiliger dan een 'anabole matrix' met tien plantenextracten. Lees etiket lezen.
Conclusie
Een gewoon eiwitpoeder van een betrouwbaar merk bevat zelden doping, maar het risico is niet nul, en in risicovolle supplementen zoals spieropbouwers en fatburners vond de Dopingautoriteit in 38 procent verboden stoffen. Omdat je als sporter altijd zelf verantwoordelijk bent, kies je als wedstrijdsporter alleen producten met NZVT of Informed Sport, en controleer je het batchnummer in de databank. Voor recreanten geldt: hoe meer een product belooft, hoe voorzichtiger je moet zijn.
Veelgestelde vragen
Kan eiwitpoeder doping bevatten?
Zelden bij gewone eiwitpoeders van bekende merken, maar het kan door kruisbesmetting. Bij spieropbouwers en fatburners is het risico veel groter.
Wat is NZVT?
Het Nederlands Zekerheidssysteem Voedingssupplementen Topsport van de Dopingautoriteit. Elke batch van een NZVT-product wordt getest op dopingstoffen.
Is Informed Sport hetzelfde als NZVT?
Het doel is hetzelfde: getest op dopingstoffen. Informed Sport is internationaal, NZVT is Nederlands. Beide worden erkend.
Kan ik een schorsing krijgen door een vervuild supplement?
Ja. Je bent altijd verantwoordelijk voor wat er in je lichaam zit, ook als je het niet wist.